All News

Local News


Asean News

ကုန္သြယ္မႈ ပိုမို အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႕လ်က္ရွိေသာ အာဆီယံ

06 November 2018, Yangon

အာဆီယံႏွင့္ အာဆီယံစီးပြားေရးအသိုက္အ၀န္း (ေအအီးစီ)ဆိုင္ရာ ဗဟုသုတမ်ား ရရွိေစနုိင္ေရးအတြက္ မိမိတို႔ပါရမီစကား၀ိုင္းအဖဲြ႕မွ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ၂၉ ရက္ တနလၤာေန႔ထုတ္ Commerce ဂ်ာနယ္ Vol: 18, No 43 မွ စာေရးသူ သိန္းျမင့္ေ၀ေရးသားသည့္ ကုန္သြယ္မႈ ပိုမို အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႕လ်က္ရွိေသာ အာဆီယံေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ေဆာင္းပါးအား ကိုးကားေဖာ္ျပျခင္းျဖစ္ပါသည္။

ေသာ့ခ်က္က်ေသာ ေမာင္းႏွင္အား

ကုန္သြယ္မႈသည္ အာဆီယံစီးပြားေရး တိုးတက္မႈအတြက္ ေသာ့ခ်က္က်ေသာ ေမာင္းႏွင္အား (Key Driver) ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ကုန္သြယ္မႈသည္ ပိုမိုနက္ရိႈင္းသည့္ေဒသဆုိင္ရာ ေပါင္းစည္းမႈ အတြက္လည္း အခရာက်ပါသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ ဆယ္စုႏွစ္အတြင္း အေကာက္ခြန္ေလ်ာ့ခ်ျခင္း သို႔မဟုတ္ ဖယ္ရွားျခင္းအားျဖင့္ ကုန္သြယ္မႈစရိတ္မ်ား (Trade costs) ကို သိသိသာသာ ေလ်ွာ့ခ်ႏုိင္ခဲ့သည္။ အာဆီယံသည္ အေရွ႕ ေတာင္အာရွ ေဒသအတြင္း အေကာက္ခြန္အားလံုး၏ ၉၈ ဒသမ ၆၄ ရာခိုင္ႏႈန္းကို ေကာင္းမြန္စြာ ဖယ္ရွားခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။ ထိုမွ်သာမက ကုန္သြယ္မႈ စရိတ္သက္သာေရးအတြက္ အေကာက္ခြန္ မဟုတ္ေသာ ကုန္သြယ္မႈအဟန္႔အတားမ်ားကိုလည္း ဆက္လက္ေလွ်ာ့ခ် သြားမည္ျဖစ္သည္။

အေကာက္ခြန္မဟုတ္ေသာ အဟန္႔အတားမ်ားတြင္ မလိုလားအပ္သည့္ ရႈပ္ေထြးေသာ အေကာက္ခြန္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားႏွင့္ မ်ားျပားၿပီး မလိုလားအပ္သည့္ စာရြက္စာတမ္း အေထာက္ အထားမ်ားကို ဦးစြာ ေလွ်ာ့ခ်သြားပါမည္။

အာဆီယံသည္ ထုတ္လုပ္မႈအေျခခံသည့္တစ္ခုတည္းေသာ ေစ်းကြက္ (single market and production base) ကို ဦးတည္အေကာင္အထည္ေဖာ္လ်က္ရွိပါသည္။ ကုန္သြယ္မႈ အဆင္ေျပ ေခ်ာေမြ႕ေရး အစီအမံမ်ား (Trade Facilitation measures) သည္ အာဆီယံႏုိင္ငံမ်ားအတြင္း ကုန္စည္ႏွင့္ ၀န္ေဆာင္မႈ လြတ္လြတ္ လပ္လပ္ စီးဆင္းေရးအတြက္ ေသာ့ခ်က္က်ပါသည္။ ကုန္သြယ္မႈ အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႕ေရး အစီအမံမ်ားတြင္ အေကာက္ခြန္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ား တစ္ေျပးညီျဖစ္ေရးႏွင့္ ေပါင္းစည္းေရး(Harmonisation and integration of custom procedures) ၊ အေကာက္ခြန္ႏွင့္ အေကာက္ခြန္မဟုတ္ေသာ အတားအဆီးမ်ား (Tariffs and non-tariffs barriers) ဖယ္ရွားေရး စသည္တို႔ ပါ၀င္သည္။

ကုန္သြယ္မႈ အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႕ေရးႏွင့္ ကုန္သြယ္မႈ လုပ္ထံုးလုပ္ငန္းမ်ား ဒစ္ဂ်စ္တယ္ ျပဳလုပ္ေရးတုိ႔၏အေရးပါမႈကို ႏုိင္ငံတကာကလည္း ပိုမိုလက္ခံအသိအမွတ္ျပဳေနသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အာဆီယံသည္ အဆိုပါ အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႕ေရးႏွင့္ ဒီဂ်စ္တယ္ ျပဳလုပ္ေရးအစီအမံမ်ားကို ႀကိဳတင္၍ ေခတ္မီေအာင္ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိသည္။ ထိုကဲ့သို႔ ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ တစ္ႏုိင္တစ္ပိုင္၊ အေသစားႏွင့္ အလတ္စား စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ား (Micro, Small and Medium Enterprises- MSMEs) ၏ ကုန္သြယ္မႈ တိုးတက္ေရးႏွင့္ ကုန္သြယ္မႈစရိတ္မ်ား ေလ်ာ့က်ေရးကို ရည္ရြယ္ပါသည္။

ထိုမွ်မက အာဆီယံသည္ ပိုမိုနက္ရိႈင္းေသာ ေဒသဆုိင္ရာ ခ်ိတ္ဆက္မႈ (Regional connectivity) အတြက္လည္းေကာင္း၊ စီးပြားေရးလုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား ပိုမိုေခ်ာေမြ႕စြာ လုပ္ကိုင္ႏုိင္ေရး အတြက္လည္းေကာင္း အစီအစဥ္မ်ားစြာကို ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိပါသည္။

အာဆီယံျပတင္းတစ္ေပါက္စနစ္

အေရွ႕ေတာင္အာရွေဒသသည္ အာဆီယံျပဴတင္းတစ္ေပါက္စနစ္ (ASEAN System of Single Window-ASW) ကို အျပည့္အ၀ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေရးကို ႀကိဳးပမ္းေနပါသည္။ ASW ဆိုသည္မွာ အေကာက္ခြန္ရွင္းလင္းမႈ (Custom clearance) ကို ပိုမိုလြယ္ကူရွင္းလင္းေစၿပီး ကုန္စည္ရွင္းလင္းမႈ (Cargo Clearance) ကို ပိုမိုျမန္ဆန္ေစသည့္ စာရြက္စာတမ္းမ်ား အသံုးျပဳလုပ္ေဆာင္ရျခင္း ( paperwork) ကို ေလ်ာ့က်ေစေသာ ဒစ္ဂ်စ္တယ္နည္းလမ္း ( digital platform) ျဖစ္ပါသည္။

အာဆီယံျပတင္းတစ္ေပါက္စနစ္ကို က်င့္သံုးျခင္းအားျဖင့္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားသည္ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကို တစ္ႀကိမ္တည္းသာလွ်င္ အီလက္ထေရာနစ္နည္းလမ္းျဖင့္ ျဖည့္သြင္း ရပါမည္။ သေဘၤာတင္ကိစၥရပ္မ်ားႏွင့္ ကုန္ပစၥည္း ရွင္းလင္းေရးလုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ား ပိုိမိုျမန္ဆန္ ေစေသာေၾကာင့္ အခ်ိန္ကုန္သက္သာသည့္အျပင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း လုပ္ေဆာင္ရေသာ စရိတ္မ်ား ( Costs of doing business) သိသိသာသာ က်ဆင္းေစပါသည္။

အာဆီယံတစ္၀န္း ကိုယ္တိုင္ေထာက္ခံသည့္စနစ္ ( ASEAN-Wide Self-Certification Regime) ကို စတင္က်င့္သံုး ေနပါသည္။ AWSC regime ဆုိသည္မွာ အာဆီယံပို႕ကုန္လုပ္ငန္း ရွင္မ်ားသည္ ၎တု႔ိ၏ကုန္စည္မ်ားကို ကိုယ္တုိင္ေထာက္ခံခ်က္ ထုတ္ေပးခြင့္ျပဳသည့္ နည္းလမ္းျဖစ္ပါ သည္။ မိမိ၏ပို႔ကုန္ကို မိမိကိုယ္တုိင္ ေထာက္ခံခ်က္ ေပးရသည့္စနစ္ျဖစ္ပါသည္။ ထိုကဲ့သို႔ ေထာက္ခံေပးရာတြင္ အာဆီယံကုန္စည္ ကုန္သြယ္ေရး သေဘာတူညီခ်က္ ( ASEAN Trade in Goods Agreement) အရ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိေသာ အေကာက္ခြန္သက္သာခြင့္ရရွိေရးအတြက္ အာဆီယံ၏ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားကို လိုက္နာေဆာင္ရြက္ရပါသည္။

AWSC သည္ ပို႔ကုန္လုပ္ငန္းရွင္မ်ားအတြက္ ပိုမိုအဆင္ေျပၿပီး အခ်ိန္ကုန္သက္သာေၾကာင္း ေတြ႕ရသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆုိေသာ္ လုပ္ငန္းရွင္သည္ (Certificate of Origin) ကို သက္ဆုိင္ရာ ဌာန သို႔မဟုတ္ အဖဲြ႕အစည္းသို႔ သြားေရာက္ေလ်ွာက္ထားရန္ မလိုအပ္ေတာ့ ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ (Certificate of Origin(CO)) ဆုိသည္မွာ ကုန္စည္ထုတ္လုပ္ရာေနရာ သို႔မဟုတ္ ေဒသကို ေဖာ္ျပ ထားေသာ ေထာက္ခံခ်က္ လက္မွတ္ျဖစ္ပါသည္။ AWSC အရ အခ်ိန္မေရြး ကိုယ္တုိင္ ေထာက္ခံခ်က္ ေပးႏုိင္ ေသာေၾကာင့္ ကုန္သြယ္မႈ အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႕ေရးကိုလည္း မ်ားစြာ အေထာက္အကူျပဳပါ သည္။

အျပန္အလွန္ အသိအမွတ္ျပဳေရးသေဘာတူညီခ်က္

၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ ေမလ ၄ ရက္ေန႔တြင္ အာဆီယံ အေကာက္ခြန္ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္သည္ အာဆီယ့ အျပန္အလွန္ အသိအမွတ္ျပဳေရး သေဘာတူညီခ်က္ (ASEAN Mutual Recognition Agreement-MRA) အတြက္ ျဖစ္ႏုိင္ေခ် ေလ့လာမႈ စတင္ေၾကာင္း အတည္ျပဳေပးခဲ့ပါသည္။ အထူးသျဖင့္ အခြင့္ရ စီးပြားေရးလုပ္ေဆာင္သူ ( Authorised Economic Operator-AEO) ဆုိင္ရာ အာဆီယံ (MRA) ကို အတည္ျပဳ ေထာက္ခံခ်က္ေပးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

အဆုိပါ ျဖစ္တန္စြမ္းေလ့လာမႈက အာဆီယံအဖြဲ႕၀င္ႏုိင္ငံမ်ားအား (AEC ) ဆုိင္ရာ အာဆီယံ ( MRA) က်င့္သံုးအေကာင္အထည္ေဖာ္မႈအတြက္ တိက်ေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ဆန္စစ္မည္ ျဖစ္ပါသည္။ ထိုကဲ့သို႔ ဆန္းစစ္ရာတြင္ ႏုိင္ငံစံုကုန္သြယ္မႈအဆင့္ ( Multilateral level)တြင္ က်င့္သံုးႏုိင္မည့္ ( AEO MRA) ကို အေလးထား ေလ့လာမည္ျဖစ္ပါသည္။

အခြင့္ရ စီးပြားေရးလုပ္ေဆာင္သူမ်ား ( Authorised Economic Operators) တြင္ ပို႔ကုန္လုပ္ငန္းရွင္၊ သြင္းကုန္လုပ္ငန္းရွင္ႏွင့္ ကုန္စည္သယ္ယူပို႔ေဆာင္သူမ်ားကဲ့သို႔ေသာ နယ္စပ္ ျဖတ္ေက်ာ္ ကုန္စည္၀ယ္ယူပို႔ေဆာင္သည့္ ကုမဏီမ်ား ပါ၀င္သည္ ( AECOMRA) အစီအစဥ္အရ သက္ဆုိင္ရာ ႏုိင္ငံ၏အေကာက္ခြန္ဦးစီးဌာနက ကမၻာ့ အေကာက္ခြန္အဖဲြ႕ ( World Customs Organiation)၏ သတ္မွတ္ခ်က္ႏွင့္အညီ ( AEO) ေထာက္ခံခ်က္ ထုတ္ေပးပါမည္။ ထိုကဲ့သို႔ ေဆာင္ရြက္ျခင္းအားျဖင့္ အခြင့္ရ စီးပြားေရးလုပ္ေဆာင္သူမ်ားသည္ ထုတ္လုပ္ေရာင္းခ်မႈ ကြင္းဆက္ လံုၿခံဳေရး (Supply Chain Security ) ဆုိင္ရာ စံခ်ိန္စံညႊန္းမ်ားကို အက်ဳိးရွိ ထိေရာက္စြာ အသံုးခ်ႏုိင္မည္ျဖစ္သည္။

(AEO) ကုမဏီမ်ားသည္ ကုန္ပစၥည္းတင္ပို႔ တင္သြင္းရာတြင္ ပိုမိုအဆင္ေျပေခ်ာေမြ႕ျခင္းႏွင့္ ျမန္ဆန္ေသာ အေကာက္ခြန္ရွင္းလင္းျခင္း စသည့္ေကာင္းက်ဳိးမ်ားကို ခံစားရပါမည္။ အထူးသျဖင့္ ကု္စည္ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ရာတြင္ ပိုမိုတိက်စြာ ႀကိဳတင္ခန္႔မွန္းႏုိင္ျခင္းႏွင့္ ကုန္သည္လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အတြက္ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈစရိတ္ ပိုမိုက်ဆင္းျခင္း (Lower Administrative costs) တုိ႔ကို ခံစားရပါမည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ( AEO) ဆိုင္ရာ အာဆီယံ ( MRA) သည္ ဌာနဆုိင္ရာႏွင့္ ပုဂၢလိက လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အတြက္ ထိေရာက္အက်ဳိးရွိေသာ အစီးအစဥ္တစ္ခုျဖစ္ပါသည္။

သိန္းျမင့္ေ၀

Copyright © AEC Myanmar. All rights reserved 2012.